Sık Sorulan Sorular

SORU = ...Sahte Para Piyasaya Nasıl girer?

CEVAP =

...Sahte Para Piyasaya Nasıl girer   Sürülme Şekilleri ve Emniyetin Açıklamaları Sahte paranın piyasaya genellikle aşağıdaki yöntemlerle sürüldüğü görülmektedir. Büfe, bakkal ve marketlerden alınan sigara, içki, çerez vs. karşılığında yüksek değerdeki sahte banknot kupürleri verilerek para üstünün gerçek para olarak alınması, Araçlara alınan akaryakıt karşılığı benzin istasyonlarına verilmesi, Sinema ve tiyatro gişelerine verilmesi, Milli piyango bayilerine verilmesi, Canlı hayvan ticareti yapan kişilere ve seyyar satıcılara verilmesi, Taksi sürücülerine verilmesi, Gazino ve eğlence yerlerine bahşiş ve hesap ödemesi olarak verilmesi, Toplu ödemelerde para desteklerinin arasına az sayıda sahte para konulması, Değeri düşük ve tedavülde olmayan banknotun tedavülde olan ve yüksek değerli banknotmuş gibi kullanılması.

SORU = Sahte parayla karşılaştığımızda ne Yapalım?

CEVAP =

...Toplu ödemelerde para desteklerinin arasına az sayıda sahte para konulması,     1 Nisan 2005 tarihinde yürürlüğe girecek Türk Ceza Kanununun 197. maddesine göre tadavülde bulunan parayı sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi iki yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezasına çarptırılırlar hükmü bulunmaktadır. Yine aynı maddenin 3. fıkrasında "Sahteliğini bilmeden kabul ettiği parayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır" hükmü yer almaktadır. Bu nedenle , sahte bir parayla karşılaştığınızda; Sahte parayı aldığınız kişiye kesinlikle iade etmemeli, Şahsın eşkaline ilişkin bilgileri, mümkünse kimlik bilgilerini ve hatta varsa otosunun plakasını ve diğer özelliklerini tespit etmeli, Şahsı mümkün olduğunca kendinizi riske atmayacak şekilde oyalamalı, Bu arada en kısa sürede “155 Polis İmdat” veya en yakın polis birimini olaydan haberdar etmeli, Sahte para güzel bir şekilde muhafaza edilmeli ve sadece gelecek görevlilere teslim etmeli, Sanık durumuna düşme korkusuyla pasif kalmamalı, olayı sineye çekmemeli, Yapılacak ihbarın, aranan bir kişi veya şebekenin veya büyük bir olayın faillerinin ortaya çıkarılmasına yardımcı olabileceği unutulmamalıdır. Sahte olduğunu anladığınız paranın üzerine herhangi bir işaret koyma, delik açma gibi hareketlerden kaçınınız. Böyle bir hareketiniz paranın aldatma yeteneğini ortadan kaldırabilir. BANKNOTLARI NASIL KORUMALIYIZ? Para; devletin itibarını ve varlığını simgeleyen belgelerden biridir. Bu nedenle banknotları; Cüzdanda muhafaza ediniz, Buruşturmayınız, Katlamayınız, Yırtmayınız, Üzerine yazı yazmayınız, İğne ve benzeri nesnelerle delerek yıpratmayınız. SAHTE PARALARIN PİYASAYA SÜRÜLME YÖNTEMLERİ Sahte paranın piyasaya genellikle aşağıdaki yöntemlerle sürüldüğü görülmektedir. Büfe, bakkal ve marketlerden alınan sigara, içki, çerez vs. karşılığında yüksek değerdeki sahte banknot kupürleri verilerek para üstünün gerçek para olarak alınması, Araçlara alınan akaryakıt karşılığı benzin istasyonlarına verilmesi, Sinema ve tiyatro gişelerine verilmesi, Milli piyango bayilerine verilmesi, Canlı hayvan ticareti yapan kişilere ve seyyar satıcılara verilmesi, Taksi sürücülerine verilmesi, Gazino ve eğlence yerlerine bahşiş ve hesap ödemesi olarak verilmesi, Toplu ödemelerde para desteklerinin arasına az sayıda sahte para konulması,   Değeri düşük ve tedavülde olmayan banknotun tedavülde olan ve yüksek değerli banknotmuş gibi kullanılması.

SORU = Paralardaki Güvenlik Unsurları Nedir?

CEVAP =

Paraların taklit edilmesini önlemek amacıyla, Merkez Bankaları tarafından çeşitli güvenlik unsurları konulmaktadır. Bu güvenlik unsurlarının, insanlar tarafından iyi bilinmesi halinde sahte paranın piyasaya sürülmesi güçleşecektir. Vatandaşlarımızın kalpazanların tuzağına düşerek kanun karşısında suçlu duruma düşmemeleri için banknotları tanımaları ve aldıkları paranın hakiki olup olmadığı konusunda dikkatli davranmaları gerekmektedir. Dünyada sahteciliğe karşı korunmak için paralar son derece gelişmiş emniyet unsurları ile basılmaktadır. Gerçek banknotlar; dizayn, renk ve baskı yönünden çok net ve düzgün görünümdedir. Dikkatle bakıldığında kolayca algılanabilecek bu net ve temiz görünüm yanında, elle dokunmak suretiyle yapılacak kontrolde sahte ve gerçek banknotları birbirinden ayırmak mümkündür. Sahte ve gerçek paralar arasındaki farklar ile gerçek banknotların üzerinde bulunan güvenlik unsurları, ülkemizde tedavül özelliği fazla olan para birimleri olarak kabul edilen 5 Milyonluk TL – 100’lük USD (Amerikan Doları) ve 100’lük DM (Alman Markı) üzerinde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. 5 MİLYONLUK TÜRK LİRASINDAKİ GÜVENLİK UNSURLARI                         6 Ocak 1997 tarihinden itibaren tedavüle çıkarılan 5.000.000 liralık banknotun ön ve arka yüzünde yer alan 11 ayrı özel güvenlik önlemi örnek üzerinde gösterilmiş olup, 7 adedi göz ve temasla algılanabilecek niteliktedir. Vatandaşlarımız, banknotlarımızda bulunan ve kontrolü basit sayılabilecek aşağıda belirtilen bazı güvenlik unsurlarını kontrol etmek sureti ile sahte paraları kolayca tanıyabilirler. Halkımızı sahtecilikten korumak amacı ile büyük masraf ve emek karşılığında T.C. Merkez Bankası tarafından oluşturulan bu önlemlerin bilinmesi ve tanınması, banknotların özenle kontrol edilmesi hem halkımız ve hem de ülkemiz çıkarları yönünden büyük önem taşımaktadır. Banknotlarda bulunan güvenlik unsurları ve teknik özellikler uluslararası standartlardadır. Buna rağmen ülkemizde sahtecilik girişimleri ile karşılaşıldığı görülmektedir. Ancak, sahte banknotlar gerçek banknot özellikleri taşımadığı için kolayca ayırt edilmeleri mümkündür. 1) ÜÇGEN MOTİF (RENK DEĞİŞTİREN MÜREKKEP) 5 milyonluk banknotların sağ üst köşesinde Atatürk portresinin yanında bulunan üçgen motif, banknot göz hizasında değişik şekillerde tutulduğunda altın sarısından yeşile dönüşen bir renk vermektedir. Sahte banknotlarda bu renk değiştirme özelliği bulunmadığından, bu kontrolle sahte banknot kolaylıkla ayırt edilebilmektedir. Halkımızı sahtecilikten korumak amacı ile büyük masraf ve emek karşılığında T.C. Merkez Bankası tarafından oluşturulan bu önlemlerin bilinmesi ve tanınması, banknotların özenle kontrol edilmesi hem halkımız ve hem de ülkemiz çıkarları yönünden büyük önem taşımaktadır. Banknotlarda bulunan güvenlik unsurları ve teknik özellikler uluslararası standartlardadır. Buna rağmen ülkemizde sahtecilik girişimleri ile karşılaşıldığı görülmektedir. Ancak, sahte banknotlar gerçek banknot özellikleri taşımadığı için kolayca ayırt edilmeleri mümkündür.       2) ATATÜRK PORTRESİ FİLİGRANI Banknotların ön yüzünden sol kenarında, orijinal banknot kağıdına imalatta konulan ve ışığa karşı tutulduğunda açıkça görülebilen Atatürk Portresi Filigranı, sahte banknotlarda bulunmamaktadır. 3) EMNİYET ŞERİDİ Orijinal banknot küpürünün ortasına yakın ve düşey konumda yer alan normalda kesik çizgi şeklinde görülen fakat ışığa tutulduğunda düz bir hat şeklini alan ve üzerinde “TCMB” harfleri olan Emniyet şeridi, sahte banknotlarda kesik çizgilerden ibaret olup ışığa tutulduğunda düz bir hat oluşturmadığı gibi üzerinde de anılan harfler bulunmamaktadır. 4)KABARTMA BASKI Orijinal banknotlarda ön ve arka yüzde parmakla dokunulduğunda hissedilebilen kabartma baskı sahte banknotlarda bulunmamaktadır.   5) RENKLİ KILCAL LİFLER Orijinal banknotlarda kağıt içine yerleştirilmiş; çıplak gözle görülmeyen ve morötesi ışık altında parlayan kırmızı ve mavi lifler, sahte banknotlarda bulunmamaktadır. YABANCI PARALAR  Ülkemizde Serbest Pazar ekonomisine geçilmesi ile birlikte yabancı paraların tasarruf amacı ile bulundurulması ve değişim aracı olarak kullanılması yaygınlaşmıştır. Halkımız tarafından yoğun olarak kullanılan yabancı paralar arasında Amerikan Doları ve Alman Markı bulunmaktadır. Türk parasında olduğu gibi Amerikan Doları ve EURO sahteciliğe karşı önemli güvenlik unsurları ile donatılmıştır. 100 A.B.D. DOLARINDAKİ ÖZELLİKLER   1) KABARTMA BASKI Banknotun kenar deseni ve rakamlarda kabartma baskı vardır. 2) KILCAL LİFLER Banknot zemininde çıplak gözle görülebilen kırmızı ve mavi renkli kılcal lifler bulunur.   3) PORTRE Banknotta bulunan portre belirgin çizgileriyle canlılık ve derinlik hissi uyandırır. Sahte banknotlarda ise portre soluktur. 4) ABD MERKEZ BANKASI SEMBOLÜ Banknotlarda tüm Federal Reserve sistemi temsil eden tek bir mühür kullanılmıştır. Banknotun solundaki seri numarasının altında yer alan bir harf ve rakam, banknotu dolaşıma veren Merkez Bankasını göstermektedir.     5) HAZİNE MÜHRÜ Dişli şeklindeki keskin çizgilerden oluşan Hazine Mührünün içindeki motifler net ve belirgin görünümdedir. Sahte Banknotlarda ise mühür kırık çizgiler halinde olup net değildir.     6) EMNİYET ŞERİDİ Banknot kağıdının içinde dikey olarak emniyet şeridi vardır. Şeridin üzerinde ise banknotun her iki yüzünden “USA 100” yazısı bulunmaktadır ayrıca emniyet şeridi ultraviyole ışık altında kırmızı renk verir.     7) FİLİGRAN 1996 yılından sonraki 100’lük banknotlarda ise ön yüz sağ tarafta Benjamin Franklin’in portresinden oluşan filigran bulunmaktadır. Banknot ışığa tutulduğunda iki yüzden görülebilir.   8) RENK DEĞİŞTİREN MÜREKKEP 1996 yılından sonraki 100’lük banknotlarda, ön yüz sağ alt köşede yer alan yeşil renkli 100 rakamının, değişik açılardan bakıldığında siyah renk verdiği görülür.     9) MİKRO YAZI Banknotun ön yüzünde sol alt köşede yer alan rakamın içine “USA 100” ibaresi, Benjamin Franklin’in ceketine ise United States of America” ibaresi mikro yazı ile basılmıştır.

SORU = Paraların UV Tepkisi Nedir?

CEVAP =

...UV Altında paralrın seri numaraların tepkileri, görüntüleri Yeni Türk Lirası banknotlar UV ışığı altına  tutulduğunda  ön  yüzlerindeki  UV duyarlı  mürekkep ile basılı alanlar ve kılcal lifler ile arka  yüzlerindeki  seri  ve  sıra  numaraları  ile kılcal lifler farklı renklerde tepkime verir. Ancak bu görüntüler bazı sahte banknotlarda taklit edilebildiğinden, görüntünün varlığı banknotun kesin olarak hakiki olduğu anlamını taşımamaktadır. Bu nedenle banknotlar kontrol edilirken birden çok güvenlik özelliğinin varlığını araştırmak yararlı olacaktır. Aşağıda UV ışığı altında orijinal TL banknotların ön   ve arka yüzlerindeki görüntüleri bulabilirsiniz. Paraların Görüntüsü İçin Tıklayınız

SORU = Paradaki Emniyet Şeridi?

CEVAP =

Paradaki Emniyet Şeridi

... Yeni Türk Lirası banknotlarda da eski banknotlarımızda bulunan emniyet şeridi güvenlik özelliği kullanılmıştır. Emniyet şeridi banknotun ön yüzünden bakıldığında kesintisiz, arka yüzünden bakıldığında ise kesik kesik bir görüntü vermektedir.   Kullanılan emniyet şeridi üzerinde mikro yazılar ile yazılmış "TCMB" harfleri yer almaktadır. Arka yüzden bakıldığında, şeridin banknot kağıdına gömülü bulunduğu alanlarda kağıt kalınlığından kaynaklanan koyu renk göze çarpmaktadır.     Hakiki TL banknotlardaki emniyet şeritlerinin ışığa doğru tutulduğunda verdiği görüntülerin resimlerini aşağıda bulabilirsiniz.   Görüntüsü için Tıklayınız

SORU = Parada Bütünleşik Görüntü?

CEVAP =

...Parada Bulunan Bütünleşik Giörintülerin tanımlanması Bütünleşik görüntü kıymetli evrakların güvenliği için bir süredir kullanılan ve halen önemini yitirmemiş bir güvenlik unsurudur. Bu özellik, seçilen bir motifin belli bir bölümünün kağıdın bir yüzeyine, kalan diğer bölümünün ise diğer yüzeyine basılması yolu ile oluşturulur. Böylece kağıt bir ışık kaynağına tutulduğunda (örneğin güneş) motif tam olarak görünür hale gelir. Orijinal baskılarda motifi oluşturan hatlar birbiriyle tam olarak uyum gösterir ve eksenlerinde herhangi bir kayma bulunmaz. Hakiki TL banknotlardaki bütünleşik görüntüleri, kağıdın ön yüzünden bakıldığında gözlenen kısımlar ve ışık kaynağına tutulduğunda ortaya çıkan tam motifler olarak her banknot için ikişer resim halinde aşağıda görebilirsiniz. Bütünleşik görüntü yalnızca 5 TL banknotlarında kullanılmamıştır. Görüntü için Tıklayınız